استرس، اثرات کوتاهمدت و بلندمدتی بر عملکرد دستگاه گوارش نشان میدهد.
قرار گرفتن در معرض استرس منجر به تغییراتی در تعاملات مغز و روده میشود که در نهایت منجر به ایجاد طیف وسیعی از اختلالات گوارشی از جمله بیماری التهابی روده (IBD)، سندرم روده تحریکپذیر (IBS) و سایر بیماریهای عملکردی دستگاه گوارش، زخم معده و بیماری رفلاکس معده به مری میشود.
مشکلات گوارشی ناشی از استرس اغلب موقتی هستند و با پایان استرس از بین می روند.
چگونه استرس میتواند بر سلامت گوارش تاثیر بگذارد
منطقی به نظر میرسد که مغز و روده به نوعی با هم در ارتباط هستند. استرس، اضطراب و سایر احساسات قوی میتوانند علائم گوارشی مانند موارد زیر را ایجاد کنند:- اسهال
- نفخ
- گرفتگی
- حالت تهوع
استفاده از روشهای نوین درمانی مانند لیزر بواسیر و بیماریهای نشیمنگاهی بهعنوان یک راهکار کمتهاجمی، سریع و کمدرد، جایگزین بسیاری از جراحیهای سنتی شده است.
مسیرهای بین روده و مغز
مغز و روده از طریق اعصاب، هورمونها و باکتریهای روده به هم متصل هستند. دستگاه گوارش شما صدها میلیون سلول عصبی (نورون) دارد. این سیستم عصبی رودهای (ENS) که عملکردهای گوارشی را کنترل میکند، میتواند از طریق یک عصب بزرگ به نام عصب واگ با مغز شما ارتباط برقرار کند.
روده نیز مانند مغز، انتقالدهندههای عصبی، از جمله سروتونین و دوپامین، را تولید میکند. این پیامرسانهای شیمیایی به سلولهای عصبی کمک میکنند تا با یکدیگر ارتباط برقرار کنند و هضم را تنظیم کنند. آنها همچنین میتوانند بر خلق و خوی شما تأثیر بگذارند. تریلیونها باکتری که در روده زندگی میکنند – که به عنوان میکروبیوم روده شناخته میشوند – نه تنها به هضم غذا کمک میکنند؛ بلکه به تولید این انتقالدهندههای عصبی نیز کمک میکنند و در تنظیم خلق و خوی شما نقش دارند.
به گزارش سایت pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
Additionally, melatonin an important mediator of brain gut axis has been shown to exhibit important protective effects against stress-induced lesions in the gastrointestinal tract
علاوه بر این، نشان داده شده است که ملاتونین، یک واسطه مهم محور روده مغز، اثرات محافظتی مهمی در برابر ضایعات ناشی از استرس در دستگاه گوارش از خود نشان میدهد.
Stress and the gut: pathophysiology, clinical consequences, diagnostic approach and treatment options - PubMed
Stress, which is defined as an acute threat to homeostasis, shows both short- and long-term effects on the functions of the gastrointestinal tract. Exposure to stress results in alterations of the brain-gut interactions ("brain-gut axis") ultimately leading to the development of a broad array of...pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
چگونه استرس روده شما را به هم میریزد
ارتباط بین مغز و روده شما اهداف مهمی را دنبال میکند، مانند اینکه به مغز اطلاع میدهد چه زمانی گرسنه یا سیر هستید. اما همچنین به خلق و خو و سطح استرس اجازه میدهد تا بر هضم تأثیر بگذارد.
استرس و اضطراب، واکنش جنگ یا گریز مغز را تحریک میکنند. این واکنش، تمام بدن را برای واکنش به یک تهدید آماده میکند و سیستم بدن را با هورمونهایی پر میکند که میتوانند باعث حرکت خیلی سریع یا خیلی آهسته غذا در دستگاه گوارش شوند.
نتیجه: اسهال یا یبوست، یا حتی حالت تهوع یا درد. استرس همچنین میتواند میکروبیوم روده را مختل کند.
علائم شایع مشکلات گوارشی مرتبط با استرس
بسیاری از علائم گوارشی حتی در صورت وجود بیماری ساختاری، با استرس مرتبط هستند. این علائم ممکن است شامل:- گرفتگی مکرر شکم
- تغییر در عادات روده
- یبوست و اسهال
- گاز اضافی یا احساس نفخ پس از خوردن مقدار کمی غذا باشد
آیا بین استرس و بواسیر ارتباطی وجود دارد؟
بله، استرس میتواند با ایجاد مشکلات گوارشی مانند یبوست یا اسهال که باعث افزایش فشار در هنگام اجابت مزاج میشوند، در ایجاد بواسیر نقش داشته باشد. اگرچه استرس مستقیماً باعث بواسیر نمیشود، اما میتواند شرایطی را که منجر به آن میشود، بدتر کند.استرس باعث میشود افراد وعدههای غذایی را حذف کنند، غذاهای فرآوری شده بخورند یا آب کمتری بنوشند. این میتواند منجر به مدفوع سفت و زور زدن در حین اجابت مزاج شود که شایعترین عامل شعلهور شدن بواسیر است. اسهال ناشی از استرس همچنین میتواند بافت بواسیر را تحریک و ملتهب کند.
بنابراین، اگرچه استرس علت اصلی نیست، اما قطعاً محیطی را ایجاد میکند که بواسیر میتواند در آن ایجاد یا بدتر شود.
8 تأثیر مخرب استرس بر معده و روده
1. افزایش اسید معده و رفلاکساسترس باعث افزایش ترشح اسید معده میشود که میتواند منجر به سوزش سر دل، رفلاکس معده و التهاب مری شود.
2. تشدید سندرم روده تحریکپذیر (IBS)
اضطراب یکی از مهمترین عوامل تشدیدکننده IBS است و باعث درد شکم، نفخ، اسهال یا یبوست مزمن میشود.
3. اختلال در حرکات طبیعی روده
استرس میتواند حرکات روده را بیشازحد سریع یا کند کرده و موجب اسهال عصبی یا یبوست عصبی شود.
4. تضعیف سیستم ایمنی گوارش
اضطراب مزمن سیستم ایمنی مخاط روده را ضعیف کرده و بدن را مستعد عفونتها و التهابهای گوارشی میکند.
5. افزایش نفخ و گازهای رودهای
تغییر در فلور طبیعی روده بر اثر استرس، باعث افزایش تولید گاز و نفخ شکمی میشود.
6. کاهش جذب مواد مغذی
در شرایط اضطراب مزمن، عملکرد جذب روده کاهش مییابد و بدن دچار کمبود ویتامینها و مواد معدنی میشود.
7. تشدید زخم معده و التهاب گوارشی
اگرچه استرس عامل مستقیم زخم معده نیست، اما نقش مهمی در تشدید زخمها و التهابات گوارشی دارد.
8. تغییر در رفتارهای تغذیهای
اضطراب باعث پرخوری عصبی، بیاشتهایی، مصرف غذاهای ناسالم و نامنظمخواری میشود که همگی سلامت گوارش را تخریب میکنند.
مدیریت استرس برای سلامت بهتر دستگاه گوارش
سلامت خوب دستگاه گوارش نه تنها به آنچه میخورید، بلکه به نحوه زندگی شما نیز بستگی دارد. تمرینهایی مانند تنفس عمیق، مدیتیشن یا یوگا میتوانند سیستم عصبی را آرام کرده و سطح هورمونهای استرس را که بر روده تأثیر میگذارند، کاهش دهند. ورزش منظم با بهبود گردش خون و عملکرد روده، هم از خلق و خو و هم از هضم غذا پشتیبانی میکند. خواب کافی نیز به همان اندازه مهم است، زیرا کمبود استراحت هم استرس و هم علائم گوارشی را بدتر میکند.منبع:
اضطراب چگونه باعث بیماریهای گوارشی میشود؟ 8 تأثیر مخرب استرس بر معده و روده
استرس، اثرات کوتاهمدت و بلندمدتی بر عملکرد دستگاه گوارش نشان میدهد.
www.chn.ir